Ngữ văn 9- Bài: Những ngôi sao xa xôi - Lê Minh Khuê. GV: Nguyễn Thị Tuyết Hoa
 

 

 Để xem bài giảng Power point nhấn link liên kết sau đây:

upload/fckeditor/nhung ngoi sao xa xoi20-5-09 - chi Hoa.rar

Bài 28 - Tiết 142: 
NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
(Trích)
                                                                                   Lê Minh Khuê
A.   MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1.     Kiến thức:
-         Cảm nhận được tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm, hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hy sinh nhưng vẫn lạc quan của các nhân vật nữ thanh niên xung phong trong truyện.
-         Thấy được nét đặc sắc trong cách miêu tả nhân vật (đặc biệt là miêu tả tâm lí, ngôn ngữ) và nghệ thuật kể chuyện của tác giả.
2.     Kĩ năng:
-         Rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm truyện (cốt truyện, nhân vật, nghệ thuật trần thuật…).
3.     Thái độ:
-Trân trọng và biết ơn đối với thế hệ cha anh đã xả thân vì sự bình yên của đất nước. Từ đó, nhận thấy bổn phận và trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với tương lai của đất nước.
 
B.   PHƯƠNG PHÁP:
-         Đàm thoại
-         Gợi mở
-         Thảo luận  nhóm
-         Đặt câu hỏi nêu vấn đề
-         Trực quan
-         Giảng bình .v.v.
 
C.   CHUẨN BỊ:
● Giáo viên:
-         Soạn bài – Thiết kế bài giảng điện tử
-         Phiếu học tập
-         Băng đĩa tư liệu
● Học sinh
-   Sưu tầm tư liệu
-   Soạn bài
 
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định tổ chức lớp
2. Bài mới:
 
 
 
Hoạt động 1: Giới thiêu bài
Mục tiêu: - Nhằm giới thiệu bài học tới HS; tạo hứng thú, tâm thế để HS tiếp thu bài học, nắm được tiến trình của tiết học.
Phương pháp: Giới thiệu, trực quan
Thời gian: 3 phút
* Lời vào bài: (giới thiệu + hình ảnh minh họa trong bài hát “Cô gái mở đường” của nhạc sĩ Xuân Giao)
Vào đầu những năm 70 của thế kỉ XX, cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của chúng ta đang ở vào thời kì quyết liệt nhất. Không quân Mĩ leo thang bắn phá miền Bắc, ngày đêm ném bom xuống con đường huyết mạch chở vũ khí, đạn dược từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Nhiều đoàn thanh niên xung phong, hầu hết là nữ, được thành lập để đảm bảo cho các tuyến đường ra mặt trận được thông suốt. Câu chuyện chúng ta tiếp tục học ngày hôm nay viết về những con người ấy – Đó là những cô gái TNXP – những cô gái mở đường – hay theo cách gọi của nhà văn Lê Minh Khuê, họ là “Những ngôi sao xa xôi”. (Cho HS nghe đoạn đầu của bài hát)
 
              * Giới thiệu toàn bộ tiến trình của bài học:
    Tiết 1:  I. Đọc và tìm hiểu chung:
                 1. Tác giả
2.     Tác phẩm
                II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:
                 1. Hoàn cảnh sống và chiến đấu của tổ nữ trinh sát mặt đường.
                a. Không gian nơi họ làm nhiệm vụ
 
Tiết 2:                 b. Hiện thực cuộc sống của các cô gái
                 2. Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong
                          a. Chị Thao, Nho
                          b. Phương Định
          III. Tổng kết
          IV. Luyện tập
 
         * Kiểm tra kiến thức tiết 1 + dẫn dắt vào tiết 2:
- Hãy tóm tắt đoạn trích và nêu cảm nhận của em về quang cảnh chiến trường nơi các cô gái làm nhiệm vụ.
Hoạt động 2: Tìm hiểu hoàn cảnh sống và chiến đấu của tổ nữ trinh sát mặt đường (tiếp theo).
Mục tiêu: HS thấy được những hiểm nguy, giankhổ, thiếu thốn mà những cô gái TNXP phải trải qua.
Phương pháp: đàm thoại, gợi mở, đặt câu hỏi nêu vấn đề
Thời gian: 7 phút
 
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cần đạt
 
 
II. Tìm hiểu chi tiết:
1.     Hoàn cảnh sống và chiến đấu của tổ nữ trinh sát mặt đường:
a.     Không gian nơi họ làm nhiệm vụ (tiết 1):
■ Qua đoạn truyện, em hãy hình dung và miêu tả lại quang cảnh chiến trường – nơi các cô gái làm nhiệm vụ?
 
 
Cá nhân trình bày, nhận xét, bổ sung
Đó là một cao điểm giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, tức là nơi tập trung nhất bom đạn và sự nguy hiểm ác liệt.
Trên bầu trời:
- “Máy bay rít”, “Tiếng máy bay trinh sát rè rè. Phản lực gầm gào.”
- “Bom nổ.”, “Mảnh bom xé không khí lao và rít vô hình trên đầu.”
- “Khói đen vật vờ thành từng cụm trong không trung...”
- “Nắng gắt, gió khô...”
- Giữa hai trận bom “vắng lặng đến phát sợ.”
 
Trình chiếu slide
Với sự quan sát tinh tế, trong vai kể của nhân vật chính – người trực tiếp chứng kiến và tham gia vào công việc, nhà văn Lê Minh Khuê đã miêu tả lại một cách chi tiết, sinh động quang cảnh chiến trường – nơi các cô gái làm nhiệm vụ. Đó là một nơi khốc liệt, dữ dội, như thử thách lòng quyết tâm của các cô gái – những con người tuổi đời còn rất trẻ, chứa chan tình yêu cuộc sống.
 
Nghe, cảm nhận và  ghi chép
Dưới mặt đất:
- “Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn. Hai bên đường không có lá xanh, chỉ có những thân cây bị tước khô cháy, xơ xác.”
- “Đất nóng”, “bốc khói”, rung lên mỗi khi bom nổ. “Mặt đất phủ đầy thuốc bom màu xám.”
_ “Những quả bom chưa nổ nằm lạnh lùng, một đầu vùi xuống đất.”
 
 
► Khốc liệt, dữ dội
Chuyển: ‎ Cuộc sống hằng ngày của họ diễn ra như thế nào? (bấm máy + ghi bảng mục b)
 
■ Em hãy kể về công việc, về cuộc sống của các cô gái trong truyện?
(Gợi ‎ý: Về cuộc sống sinh hoạt, HS cần tìm các chi tiết trong truyện kể về nơi ở, bữa ăn, nước uống, đồ dùng sinh hoạt... của các cô gái.)
 
 
Qua những chi tiết ấy em có suy nghĩ như thế nào về cuộc sống, về công việc của họ?
 
 
 
Bấm máy, chốt kiến thức trên slide, bổ sung dẫn chứng minh họa, giải thích (nếu cần).
 
Liên hệ với bài thơ “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây” của Phạm Tiến Duật:
 
“Trường Sơn Tây anh đi, thương em
Bên ấy mưa nhiều, con đường gánh gạo
Muỗi bay rừng già cho dài tay áo
Rau hết rồi, em có lấy măng không?”
 
Qua lời kể của Phương Định, người đọc cảm nhận được hết những gian lao và khó nhọc mà các cô gái trẻ phải trải qua. Đó là sự sẻ chia đầy ý nghĩa của họ với những người đang trực tiếp cầm súng. Họ đã hy sinh một thời tuổi trẻ, hy sinh những giây phút đầm ấm bên người thân, đối mặt với bom đạn khốc liệt để chung tay đem lại sự bình yên cho đất nước...
 
 
 
 
 
 
Cá nhân trình bày, nhận xét, bổ sung
 
 
 
 
 
 
Cá nhân trình bày
 
 
 
 
 
 
 
 
Nghe giảng và ghi chép
 
 
 
 
 
b.     Hiện thực cuộc sống của các cô gái:
 
 
Công việc:
Họ phải chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch. Sau mỗi trận bom, họ phải lao ra trọng điểm, đo và ước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ và dùng những khối thuốc nổ đặt vào cạnh nó để phá.
► Đó là công việc đặc biệt nguy hiểm, phải mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết sức.
 
●  Sinh hoạt:
- Nơi ở: Trong một cái hang dưới chân cao điểm. Giường ghép bằng những thanh gỗ to.
- Bữa ăn: “nhiều bữa cơm không có canh”, phải “lấy nước uống chan vào cơm.”... “công khai và khổ sở đến nỗi bọn con trai phải kêu lên vì  thương”. Chia nhau từng chiếc kẹo chanh dính cát, từng chiếc bánh bích quy...
- Nước uống: “Nước suối pha đường trong ca hay trong bi-đông”.
- Đồ dùng sinh hoạt: một chiếc đài bán dẫn nhỏ để giải trí, các anh pháo thủ thông cảm “ném xuống” cho họ “thuốc đánh răng Ngọc Lan, giấy viết thư, kẹo chanh...” Những lúc ấy các cô thấy thật hạnh phúc, một niềm hạnh phúc bé nhỏ mà ở Hà Nội các cô chưa bao giờ để ý tới.
 
 
Gian khổ, thiếu thốn
 
ý kiến cho rằng: người kể chuyện đã kể về những gian khổ, thiếu thốn bằng một giọng điệu rất bình thản. Ý kiến của em về điều đó như thế nào? (Yêu cầu HS đưa dẫn chứng minh họa cụ thể)
 
Nhưng điều đáng nói ở đây là giọng kể của nhân vật kể chuyện. Cô gái kể lại những sự việc diễn ra hàng ngày, hàng giờ bằng một giọng bình thản mà vẫn không làm cho truyện trở nên buồn tẻ, bởi ngay những công việc mà các cô đang làm và những biến cố mà các cô phải trải qua đã tạo nên sức hấp dẫn. Trong hoàn cảnh ấy, giọng điệu bình thản của người kể chuyện lại tạo ra một hiệu ứng đặc biệt: Các cô đã quá quen với việc phải đương đầu với những khó khăn, nguy hiểm, thậm chí vẫn có thể cười nói khi vừa ra khỏi hố bom vùi. Điều đó cho thấy ý chí, nghị lực của con người khi được trải qua thử thách khốc liệt sẽ trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
 
Đưa ýkiến cá nhân
 
 
 
 
 
 
Nghe, cảm nhận và ghi chép
 
Hoạt động 3: Tìm hiểu hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong.
Mục tiêu: HS cảm nhận được những phẩm chất chung và những nét cá tính riêng của mỗi nhân vật. Đồng thời, thấy được bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế của tác giả trong việc xây dựng nhân vật chính.
Phương pháp: Thảo luận nhóm, phân tích, tổng hợp...
Thời gian: 25 phút
 
 
 
 
Hãy trình bày những ấn tượng của em về hai nhân vật này?
Bấm máy, giảng bổ sung những điều HS chưa trình bày được hoặc trình bày còn thiếu về nhân vật chị Thao
 
 
 
 
 
 
 
 
Cá nhân nêu ý kiến, cảm nhận của riêng mình.
Nghe, ghi chép
2.     Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong:
a.     Chị Thao, Nho:
·        Chị Thao:
- Lớn tuổi nhất, là đội trưởng – chị cả của tổ trinh sát, bề ngoài trông có vẻ lạnh lùng.
- Can đảm, táo bạo, cương quyết và dứt khoát trong công việc, luôn nhận khó khăn về mình: “Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “Định ở nhà. Lần này nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa.”
- Bình tĩnh trước thử thách: “Chị Thao móc bánh bích quy trong túi, thong thả nhai. Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực.”
- Thích hát, say mê chép bài hát
- Thích làm duyên: “Áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị lại hay tỉa đôi lông mày của mình nhỏ như cái tăm.”
- Sợ máu, sợ vắt: “...thấy máu,thấy vắt là chị là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét.”
 
Can đảm trong công việc, mềm yếu trong tình cảm.
 
Bấm máy, giảng bổ sung những điều HS chưa trình bày được hoặc trình bày còn thiếu về nhân vật Nho
 
Lưu ýHS: Trong khuôn khổ của tiết học ta không đi sâu phân tích 2 nhân vật này mà tập trung vào Phương Định – nhân vật chính của truyện.
Nghe, ghi chép
● Nho:
- Trẻtrung, hồn nhiên: “trông nó nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng.”... “cứ quần áo ướt, Nho ngồi, đòi  ăn kẹo.”
-Thích sống tự do, quan niệm thoải mái rõ ràng: “Chỉ yêu thôi chứ không thèm lấy chồng...”.
-Thích thêu thùa: “Nho thêu những bông hoa cẩu thả và  lòe loẹt, những đường viền to như dây thừng...”.
- Dũng cảm, kiên định: khi bị thương không hề rên la, không muốn đồng đội lo lắng cho mình.
 
 
►Một tính cách hơi đặc biệt: vừa thuần hậu, vui vẻ vừa lì bướng – một tính cách khá hiếm hoi.
 
Giới thiệu nhân vật chính – Phương Định
 
Giới thiệu phiếu thảo luận nhóm trên màn chiếu
 
TT
Đặc điểm
Biểu hiện
Dẫn chứng tiêu biểu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hãy trình bày kết quả thảo luận của nhóm em về những đặc điểm của nhân vật Phương Định.
 
 
 
 
 
 
■ Yêu cầu các nhóm thảo luận với nhau để đi đến thống nhất về các đặc điểm của nhân vật.
 
 
 
 
Chiếu slide + chốt kiến thức
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nghe giới thiệu, ghi chép
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HS trình bày kết quả thảo luận nhóm
 
 
 
 
 
 
 
Thảo luân giữa các nhóm, thống nhất các đặc điểm của nhân vật
 
Nghe, ghi chép
b.     Phương Định
- Phương Định là nhân vật chính và là nhân vật kể chuyện.
- Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường. Cô có một thời thiếu nữ hồn nhiên, vô tư bên người mẹ, ở một căn phòng nhỏ, tại một đường phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình, trước chiến tranh.
b1. Phương Định là cô gái nhạy cảm, hồn nhiên, mơ mộng.
·        Nhạy cảm
+ Cũng như các cô gái mới lớn khác, Phương Định rất quan tâm đến hình thức của mình. Cô tự đánh giá: “Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá. Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. Còn đôi mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!””
+ Cô biết mình được nhiều người, nhất là các anh lính, để ý và có thiện cảm. Điều đó làm cô thấy vui và cả tự hào, nhưng cô chưa dành riêng tình cảm cho một ai.
+ Chỉ cần một cơn mưa cũng khiến cô nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ những kỉ niệm thời thơ ấu.
    Là người nhạy cảm nhưng cô lại không hay bộc lộ tình cảm của mình. Ngược lại cô luôn tỏ ra kín đáo giữa đám đông, tưởng như là kiêu kì.
·        Hồn nhiên
+  Cô thích hát, thích bịa lời dù lời bịa ra nhiều khi “lộn xộn”, “ngớ ngẩn” đến nỗi cô cũng phải ngạc nhiên, “đôi khi bò ra mà cười một mình”.
 Cô đón nhận cơn mưa như một đứa trẻ: Cô reo lên: “Mưa đá! Cha mẹ ơi! Mưa đá!”, “...chạy vào... lại chạy ra, vui thích cuống cuồng”, “Những niềm vui con trẻ của tôi lại nở tung ra, say sưa, tràn đầy.”
·        Mơ mộng:
+  Ánh mắt nhìn xa xăm
+  Thích ngồi bó gối mơ màng
+ Thích suy nghĩ, mơ về tương lai: trở thành kiến trúc sư, thuyết minh rạp chiếu phim, lái xe gấu ở cảng...
b2. Phương Định là cô gái luôn quan tâm và yêu mến đồng đội:
 
+ Hiểu đồng đội: Phương Định rất hiểu chị Thao: “Khi biết rằng cái sắp tới không êm ả, chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực” nhưng lại sợ máu, sợ vắt...
+ Lo lắng cho đồng đội: Khi Thao và Nho đi làm nhiệm vụ chưa về, Phương Định gắt lên trong điện thoại khi đơn vị gọi về hỏi tình hình.
+ Chăm sóc cho đồng đội: Khi Nho bị thương, Phương Định moi đất, bế lên, rửa vết thương, băng bó, pha sữa, gọi điện báo...
+ Phương Định yêu mến tất cả những người đồng đội, không chỉ những người trong tổ trinh sát. Đặc biệt, cô dành tình yêu và sự cảm phục cho tất cả những chiến sĩ mà hàng đêm cô gặp trên cao điểm của con đường vào mặt trận.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
■ Nhiều người cho rằng đoạn văn miêu tả cảnh phá bom của Phương Định là đoạn văn miêu tả tâm lí nhân vật hay nhất trong đoạn trích.Em có đồng ý như vậy không?
 
Tâm lí nhân vật Phương Định trong một lần phá bom đã được miêu tả rất cụ thể, tinh tế đến từng cảm giác, ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát. Mặc dù đây là công việc hằng ngày, mỗi ngày tới năm lần đi phá bom, nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác.
+ Khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng nhưng vẫn có nét tâm lí rất con gái:
Khi thực hiện nhiệm vụ phá bom, ban đầu cô cũng thấy căng thẳng, hồi hộp “Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ...” Nhưng khi cảm thấy có ánh mắt của các chiến sĩ đang dõi theo từng cử chỉ động tác của mình, động viên khích lệ thì lòng dũng cảm tăng lên, lòng tự trọng của cô đã thắng bom đạn: “Tôi đến gần quả bom. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ đang dõi theo mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom. Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới.” Và cô đã bình tĩnh, tự tin thực hiện từng thao tác phá bom, chạy đua với thời gian để vượt qua cái chết.
 
+ Nhà văn Lê Minh Khuê đã miêu tả chân thực, cụ thể đến từng chi tiết, tạo nên sức gợi tả trong từng câu từng chữ về cảm giác căng thẳng, sắc nhọn rợn người khi kề cận cái chết: “Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng. Một dấu hiệu chẳng lành.” Tiếp đó là những giây phút căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom. Cô “có nghĩ tới cái chết. Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể. Còn cái chính: Liệu mìn có nổ, bom có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai?”
 
Đánh giá sự thành công của nghệ thuật miêu tả tâm l‎í nhân vật trong truyện.
 
Em hãy tìm đọc 1 đoạn văn khác miêu tả tâm lí nhân vật Phương Định mà em cho là hay.
■ Trong đoạn văn miêu tả cảnh phá bom của Phương Định, xen kẽ với lời kể là những lời độc thoại nội tâm của nhân vật. Em hãy chỉ ra một vài ví dụ và cho biết vai trò của chúng trong đoạn văn.
 
Bằng hình thức độc thoại nội tâm, qua dòng suy tư của Phương Định, người đọc không chỉ thấy sự tỏa sáng của phẩm chất anh hùng mà còn hình dung được thế giới nội tâm phong phú của cô.
 
■ Hình thức độc thoại nội tâm này em đã được gặp trong những tác phẩm nào đã học?
Liên hệ với truyện ngắn Làng (miêu tả nội tâm nhân vật ông Hai)...
 
Nâng cao:
Cách nhìn và thể hiện con người của tác giả ở đây nằm trong khuynh hướng chung của văn học thời kì đó: Thiên về cái tốt đẹp, trong sáng, cao thượng. Nhưng nhờ đi sâu vào thế giới nội tâm nhân vật, truyện của Lê Minh Khuê vẫn tạo được sức hấp dẫn, không rơi vào tình trạng giản đơn, công thức, dễ dãi.
 
Giới thiệu thêm về ngôn ngữ trần thuật và vai trò của nó trong việc khắc họa vẻ đẹp nội tâm nhân vật
 
 
■ Trong số những nét đẹp trên của nhân vật Phương Định, em thích nét đẹp nào nhất của cô, vì sao?
 
 
 
 
 
 
 
 
Nêu quan điểm
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tìm đọc và bổ sung ‎ ý kiến
 
Cá nhân trình bày
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cá nhân tự liên hệ với những văn bản đã học
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nghe, ghi chép
 
 
 
 
Bày tỏ cảm nhận
b3. Phương Định là cô gái dũng cảm, có trách nhiệm cao trong công việc:
+ Xung phong đi làm công việc khó khăn, nguy hiểm: phá bom, mở đường trên cao điểm của tuyến đường trọng yếu trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
+ Dũng cảm trong những lần phá bom, cảm nhận cái chết mờ nhạt, chỉ để tâm tới trái bom, tới công việc.
 
Sự khốc liệt của chiến tranh đã tôi luyện tâm hồn vốn nhạy cảm, yếu đuối thành bản lĩnh kiên cường của người anh hùng cách mạng.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tóm lại, Phương Định là cô gái có tâm hồn trong sáng và phẩm chất anh hùng.
 
■ Qua tìm hiểu ba nhân vật, em thấy ở họ có những nét gì chung?
 
 
 
 
 
 
 
 
Chốt kiến thức trên slide
 
■ Những nét chung ấy gợi cho em cảm nghĩ gì về thế hệ trẻ Việt nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc?
 
Cùng HS liên hệ với hình ảnh người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” và tấm gương anh dũng của mười cô gái ngã ba Đồng Lộc. (Xem trích đoạn phim Ngã ba Đồng Lộc.)
Cho Hs xem hình ảnh Nhà tưởng niệm TNXP toàn quốc.
Liên hệ với những người lính thời kháng chiến chống Pháp.
Liên hệ với phong trào thanh niên tình nguyện của thế hệ trẻ hôm nay.
 
 
Trao đổi nhóm cặp và trả lời
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nêu cảm nghĩ của mình
 
 
 
 
 
 
 
Xem phim và hình ảnh tư liệu
 
 
- Những nét chung ở ba cô gái:
·        Họ đều là những cô gái Hà Nội, đều có những phẩm chất chung của những chiến sĩ TNXP ở chiến trường: yêu nước, tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ, dũng cảm, không sợ hi sinh, có tình đồng đội gắn bó.
·        Ở họ có những nét chung của những cô gái trẻ: dễ xúc cảm, nhiều mơ ước, hay mơ mộng, dễ vui mà cũng dễ trầm tư, thích làm đẹp cho cuộc sống của mình ngay cả trong hoàn cảnh ác liệt của chiến trường.
 
Đây chính là những hình ảnh đẹp, tiêu biểu của thế hệ trẻ Việt nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
Hoạt động 4: Tổng kết bài
Mục tiêu: HS có cái nhìn tổng quát về nôi dung và nghệ thuật của tác phẩm
Phương pháp: Trao đổi, thảo luận nhóm
Thời gian: 5 phút
 
■ Nêuý ‎ nghĩa nhan đề tác phẩm?
Tích hợp với truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừng của nhà văn Nguyễn Minh Châu.
Qua tiết học, em hãy khái quát nội dung chính của truyện.
 
Theo em những yếu tố nào làm nên thành công của truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”?
 
Truyện ngắn này có cốt truyện khá đơn giản. Tác giả thành công trong việc tạo dựng được rõ nét khung cảnh và không khí ở một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, bằng một vài nét miêu tả không rườm rà. Nhưng thành công hơn cả là nghệ thuật miêu tả tâm lý và ngôn ngữ nhân vật. Bằng cách trần thuật từ ngôi thứ nhất – nhân vật cô thanh niên xung phong Phương Định – tác giả đã diễn tả một cách tự nhiên và sinh động những tâm trạng, cảm xúc, ý nghĩ của những cô gái ở giữa chiến trường, luôn đối mặt với cái chết mà vẫn sống hồn nhiên, lạc quan, giàu tình cảm và không ít mơ mộng. Chiến tranh làm cho họ dày dạn và cứng cỏi hơn, nhưng vẫn không thể làm mất đi ở họ sự nhạy cảm, nét hồn nhiên và mơ mộng của tuổi trẻ. Phù hợp với tâm lý nhân vật, tác giả cũng sử dụng hệ thống ngôn ngữ, cả lời trần thuật và lời đối thoại, khá linh hoạt, tự nhiên, đậm chất trẻ trung.
Trình chiếu nội dung tổng kết bài học.
 
Trình bày cảm nhận
 
 
 
Trả lời, bổ sung ‎ ý kiến
 
 
Thảo luận nhóm
(4 người)
 
 
Trình bày
 
 
 
 
 
 
Nghe và ghi chép
III. Tổng kết:
 
·           Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái TNXP trên tuyến đường Trường Sơn. Đó chính là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.
·           Truyện sử dụng vai kể là nhân vật chính, có cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung và đặc biệt thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật.
Hoạt động 5: Luyện tập
Mục tiêu: HS luyện tập, củng cố, mở rộng kiến thức cơ bản đã học
Phương pháp: Luyện tập
Thời gian: 5 phút
 
Máy chiếu bài tập
 
 
 
 
Cho HS nghe bài hát:“Đường Trường Sơn xe anh qua”
 
Làm bài và trình bày
 
 
 
Nghe-hát
IV. Luyện tập:
1. Kể tên một số tác phẩm nghệ thuật viết về thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, đặc biệt là đội ngũ TNXP.
 
2. Bằng một đoạn văn tổng phân hợp khoảng 10 câu, em hãy triển khai câu chủ đề sau: Nhân vật Phương Định trong truyện ngắn những ngôi sao xa xôi là một cô gái dũng cảm và có trách nhiệm cao trong công việc.
Hoạt động 6: Hướng dẫn hoạt động tiếp nối
Giao bài tập về nhà: + Học bài
                                   + Làm bài tập: Hoàn thiện bài tập 2.
 
Chuẩn bị bài tiếp theo: Chương trình địa phương (phần tập làm văn)

  

 
Các tin khác  
Tra cứu điểm - Đăng nhập
Tên đăng nhập:
Mật khẩu:

   Quên mật khẩu
Hỗ trợ trực tuyến


Tư vấn Dịch vụ 1


Tư vấn Dịch vụ 2


Tư vấn Dịch vụ 3
VIDEO
Liên kết

Số người đang Online: 2
Tổng số lượt truy cập: 67018
Gallery [Xem tất cả]